Thang điểm: Forrest; Rockall; Glasgow-Blatchford trong tiên lượng xuất huyết tiêu hoá cao - HHK

Thang điểm: Forrest; Rockall; Glasgow-Blatchford trong tiên lượng Xuất huyết tiêu hoá cao

PGS.TS. Hà Hoàng Kiệm, BV 103, HVQY

1. Thang điểm Forrest

Hình ảnh nội soi của một ổ loét dạ dày hoặc tá tràng được phân loại Forrest với mục đích chỉ định can thiệp cầm máu nội soi và tiên lượng xuất huyết tái phát.

1.1. Thang điểm

Bảng 1. Phân loại Forrest. Số liệu khi không có cầm máu qua nội soi.

Nguy cơ

Tính chất xuất huyết

Mức độ

Hình ảnh trên nội soi

Chảy máu tái phát (%)

Tỉ lệ tử vong (%)

Nguy cơ cao

Xuất huyết cấp

la

Máu phun thành tia (máu động mạch)

55

11

lb

Rỉ máu (máu tĩnh mạch)

Xuất mới xảy ra gần đây

lla

Có mạch máu nhưng không chảy máu

43

11

llb

Có cục máu đông

22

7

Nguy cơ thấp

llc

Có cặn đen

10

3

Không có xuất huyết

III

Đáy sạch

5

2

1.2. Hình ảnh

Hình 1. Từ trên xuống dưới, từ trái qua phải là: Forrest Ia, Forrest Ib, Forrest IIa, Forrest IIb, Forrest IIc, Forrest III.

1.3. Ý nghĩa

Phân loại Forrest được dùng để phân cấp bệnh nhân xuất huyết tiêu hoá trên xét về mặt nguy cơ tử vong cao hay thấp. Phân loại này còn là một phương pháp có giá trị để đánh giá nguy cơ tái xuất huyết và thường được dùng trong lượng giá hiệu quả của các phương thức điều trị nội soi can thiệp. Một tiền cứu có đối chứng thực hiện bởi các Tiến sĩ Walter Heldwein, J. Schreiner, José Pedrazzoli Júnior và P.Lehnhert thuộc Bệnh Viện Đại Học München (Đức) cho thấy "Tiêu chuẩn Forrest là thiết yếu cho việc đặt kế hoạch điều trị nội soi thích hợp và phẫu thuật khẩn cấp trong những trường hợp loét tiêu hoá xuất huyết".

2. Thang điểm Rockall

2.1. Thang điểm

Bảng 2. Thang điểm Rockall đánh giá nguy cơ xuất huyết cao

Điểm

Thông số

0

Điểm

1

Điểm

2

Điểm

3

Điểm

1. Tuổi

< 60

60-79

³80

2. HA tâm thu (mmHg)

>100

>100

<100

3. Mạch (l/p)

< 100

> 100

4. Bệnh kết hợp

Không

Suy tim, TMCB cơ tim, bệnh quan trọng

Suy thận, suy gan, ung thư di căn

5. Chẩn đoán

Mallory- Weiss

Các chẩn đoán khác

Ung thư đường tiêu hoá trên

5. Dấu hiệu chảy máu

không hoặc Forrest 2c, 3

CM đường TH trên, Forrest 1a,1b, 2a,2b

2.2. Ý nghĩa

Tổng điểm được tính bằng phép cộng đơn giản. Số điểmthấp hơn 3 có tiên lượng tốt nhưng nếu tổng điểm lớn hơn 8 thì có tỉ lệ tử vong cao.

- Nguy cơ chảy máu tái phát:

+ 0 điểm: 5%
+> 8 điểm: > 40%

- Nguy cơ tử vong:

+ 0-2 điểm: <1%
+ >= 8 điểm: 41%

3. Thang điểm Glasgow-Blatchford

3.1. Thang điểm

Bảng 3. Thang Điểm Glasgow-Blatchford trong xuất huyết tiêu hoá cao

Thông số lúc nhập viện

Thông số

Điểm

1. Ure máu (mmol/l)

6,5 - <8·0

2

8,0 - <10,0

3

10,0 - <25,0

4

≥25

6

2. Hemoglobin (g/L)

Cho nam

12,0 - <13,0

1

10,0 - <12,0

3

<10,0

6

cho nữ

10,0 - <12,0

1

<10,0

6

3. Huyết áp tâm thu (mmHg)

100 – 109

1

90 – 99

2

<90

3

4. Các chỉ số khác

Mạch ≥100/phút

1

Có đại tiện phân đen

1

Có ngất xỉu

2

Có bệnh lý gan

2

Có suy tim

2

Điểm số bằng "0" nếu có tất cả các yếu tố sau đây:

1. Hemoglobin >12.9 g/dL (nam) hoặc >11.9 g/dL (nữ)

2. Huyết áp tâm thu >109mm Hg

3. Mạch <100/phút

4. BUN (Blood urea nitrogen) <18.2mg/dL

5. Không tiêu phân đen hoặc ngất xỉu

6. Không có bệnh lý tim mạch hay gan trong tiền sử hoặc vào thời điểm hiện tại

7. Không tiêu phân đen hoặc ngất xỉu

8. Không có bệnh lý tim mạch hay gan trong tiền sử hoặc vào thời điểm hiện tại

Thang điểm Blatchtord được tính từ 0-23 điểm, điểm số càng cao thì nguy cơ chảy máu tái phát càng lớn. Điểm số từ 6 trở lên đi kèm với tăng trên 50% nguy cơ: cần thiết phải can thiệp.

4. Chẩn đoán mức độ nặng của xuất huyết tiêu hóa

Bảng 4. Các dấu hiệu giảm thể tích máu

Thông số

Nhẹ

Trung bình

Nặng

1. HA tối đa (mmHg)

100

80-90

<80

2. Mạch (CK/ph)

90-100

100-120

>120

3. Hồng cầu (T/l)

>3

2-3

<2

4. Hematocrit (l/l)

0,3-0,4

0,2-0,3

<0,2

5. Mất máu (% V tuần hoàn)

<20

20-30

>30

Tài liệu tham khảo

1. http://www.hoanmy.com/saigon/phan-loai-forrest-trong-xuat-huyet-tieu-hoa-tren

2. http://benhnoikhoa.com/xuat-huyet-tieu-hoa-do-loet-da-day-ta-trang/

3. http://bacsinoitru.vn/f24/chan-doan-va-cap-cuu-ban-dau-xuat-huyet-tieu-hoa-cao-670.html

4. https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m_Rockall

5.https://vi.wikipedia.org/wiki/Thang_%C4%91i%E1%BB%83m_xu%E1%BA%A5t_huy%E1%BA%BFt_Glasgow-Blatchford

6. http://benhnoikhoa.com/xuat-huyet-tieu-hoa-cao/


CHIA SẺ BÀI VIẾT

Nguồn Hahoangkiem.com

Bài mới đăng

Viết bình luận

Đường đến Phòng khám